|
W dzisiejszym świecie globalnego biznesu jedną z bardziej cenionych kompetencji jest tzw. kompetencja międzykulturowa. Dzięki niej globalni liderzy skutecznie zarządzają swoimi zespołami, handlowcy osiągają sukcesy w czasie negocjacji z zagranicznymi partnerami, pracownicy efektywnie wspołpracują ze swoimi kolegami w międzynarodowych zespołach. Czym jest zatem kompetencja międzykulturowa ? Komu jest potrzebna i po co ją rozwijać ?
Na pierwsze pytanie można odpowiedzieć najogólniej, że jest to zespół kompetencji, które pozwalają na efektywne funkcjonowanie w środowisku wielo, czy międzykulturowym. Ułatwia zrozumienie osób pochodzących z innych kultur, komunikację z nimi, budowanie trwałych, satysfakcjonujących relacji.
Kompetencję międzykulturową (intercultural competence) można oczywiście rozwijać w trakcie szkoleń i warsztatów. Rozwija się ją na kilku poziomach. Można to robić na poziomie kognitywnym poszerzając wiedzę uczestników szkoleń zarówno o zagadnienia dotyczące uniwersalnych aspektów (np. zagadnienia związane z szokiem kulturowym, modele kultury, wymiary) jak i o zagadnienia specyficzne kulturowe (np. dotyczące konkretnej kultury). Bardzo istotne jest też poszerzanie wiedzy o nas samych, wgląd w nasze preferencje, sposoby zachowań, wyznawane wartości i normy, którymi sie kierujemy. Żeby poznawać innych musimy najpierw poznać siebie.
Drugim poziomem jest poziom afektywny (emocjonalny) - umiejętność radzenia sobie z emocjami i świadomość naszych stanów emocjonalnych jakie towarzyszą nam w kontaktach międzykulturowych. Często w tym miejscu mówi się także o postawach, które nierozerwalnie związane są z emocjami.
Trzecim poziomem jest rozwój konkretnych umiejętności i zachowań - np. sposobu powitania, czy wręczania wizytówek w konkretnych kulturach.
W trakcie szkoleń międzykulturowych korzysta się z szerokiego wachlarza metod szkoleniowych takich jak : ćwiczenia indywidualne i grupowe; gry i symulacje, dyskusje moderowane , miniwyklady czy charakterystyczne dla tego rodzaju treningów incydenty krytyczne i asymilatory kulturowe.
A teraz drugie pytanie - komu jest potrzebna kompetencja międzykulturowa ? W dzisiejszych czasach można śmiało powiedzieć, że wszystkim. Przy tak postępującej globalizacji mamy kontakt z innymi kulturami praktycznie na co dzień - mamy zagranicznych przyjaciół i partnerów; pracujemy w zagranicznych korporacjach; współpracujemy w wirtualnych zespołach z ludźmi rozsianymi po całym świecie, mamy zagranicznego szefa lub kontrahenta, wyjeżdżamy na zagraniczne wakacje, jesteśmy aktywnymi członkami globalnych portali społecznościowych.
Szkolenia międzykulturowe polecane są przede wszystkim :
* osobom pracującym w zespołach wielo lub międzykulturowych; * menadżerom zarządzającym takimi zespołami * kadrze kierowniczej, która wprowadza program zarządzania różnorodnością (diversity management) * handlowcom obsługujących klientów z innych krajów * osobom które negocjują i podpisują kontrakty za granicą * przedsiębiorcom oferującym swoje produkty na rynkach zagranicznych * pracownikom, którzy zajmują się obsługą gości zagranicznych * osobom wjeżdżającym za granicę na długie kontrakty
a także
* urzędnikom instytucji państwowych, którzy mają częsty kontakt z obcokrajowcami * osobom często podróżującym służbowo * nauczycielom, wykładowcom, lektorom uczącym dorosłych i dzieci pochodzące z innych kultur * lekarzom, którzy wśród swych pacjentów mają obcokrajowców * pracownikom uczelni odpowiedzialnym za wymiany zagraniczne studentów i staże naukowe * dziennikarzom * spotowcom wyjeżdżającym na zgrupowania i sportowe zawody zagraniczne * pracownikom i wolontariuszom misji humanitarnych
Dodatkowo jeśli potraktujemy kontakty międzykulturowe w szerszym kontekście - nie tylko jako kontakty międzynarodowe/ międzyetniczne - ale także jako kontakty pomiędzy osobami rożnych płci, warstw społecznych, pokoleń, orientacji seksualnych to praktycznie większość naszych relacji z innymi ludźmi ma taki charakter.
Pozostaje nam ostatnie pytanie - Po co ? Po co rozwijać kompetencję międzykulturową ? Odpowiedź jest oczywiście prosta, żeby lepiej nam się żyło z innymi ludźmi, żebyśmy mieli lepsze relacje, umieli się porozumieć, nie kierowali się stereotypami i uprzedzeniami, odkrywali bogactwo świata i różnych perspektyw, czerpali z różnorodności a co za tym idzie byli bardziej efektywni w pracy i w życiu osobistym
“Trzy-czwarte nieszczęść i nieporozumień na świecie zniknęłaby gdybyśmy weszli w buty naszych przeciwników i zrozumieli ich punkt widzenia.”
Mohandas K. Gandhi
Marta Nowicka www.globalcompetence.pl |